Om uw bezoek aan onze website te optimaliseren gebruiken wij cookies. Door verder te gaan stemt u hiermee in. Voor meer informatie, lees ons Cookie Statement

Biologisch(e) voedsel en landbouw – Header image (foto)

Biologische landbouw en voeding

Impactmetingen

De biologische landbouwbedrijven die door Triodos Bank worden gefinancierd, produceerden in 2013 het equivalent van ruim 19 miljoen maaltijden. Dat is voldoende om 17.670 mensen gedurende een jaar te voorzien van biologisch voedsel (2012: 16.800).

We financieren 29.771 hectare biologische landbouwgrond in heel Europa. Dit betekent landbouwgrond ter grootte van één voetbalveld voor elke 10,4 klanten van Triodos Bank, die elk voldoende voortbrengen voor 383 maaltijden per jaar.

Biologische landbouw en voeding – Impactmetingen (grafisch)

Methoden

We nemen 100% van de impact voor onze rekening wanneer we een project mede financieren, behalve wanneer wordt gevreesd dat het de resultaten vertroebelt. Indien het niet mogelijk is om 100% van de benodigde gegevens te verkrijgen, meten we tenminste 80% van de projecten in de portefeuille, creëren we een gemiddelde voor dit cijfer en berekenen we het cijfer voor de resterende 20%.

Zorgboerderijen worden uitsluitend meegenomen wanneer hun hoofdactiviteiten en -inkomsten bestaan uit landbouw en veeteelt, met zorg als nevenactiviteit.

Met behulp van de door het Wereldnatuurfonds (WNF) ontwikkelde Ecologische Voetafdruk-methode is een inschatting gemaakt van het totaal aantal mensen dat van voedsel zou kunnen worden voorzien dat afkomstig is van de biologische landbouwgrond die wordt bewerkt met behulp van kredieten van Triodos Bank. Uit deze theoretische benadering blijkt het verband tussen het voedingspatroon van mensen en de landbouwgrond die hun voedsel voortbrengt.

De Ecologische Voetafdruk (EV) is een meting van de ‘global hectares’ (gha) die verband houden met economische activiteiten die een bepaalde bron verbruiken. Het WNF heeft, als onderdeel van het project WWF Living Planet, voor een groot aantal landen een schatting van de EV gemaakt. Het WNF schat dat er voor de hele EU gemiddeld 1,17 gha landbouwgrond en 0,19 gha weiland nodig is om iedereen in Europa en daarbuiten een jaar lang van voedsel te voorzien dat afkomstig is van de bewerkte grond. Het WNF heeft schattingen gemaakt van de EV voor elk van de vijf landen waar Triodos Bank de biologische landbouw financiert. Deze gegevens zijn gebruikt bij het maken van de schatting van het aantal mensen dat drie keer per dag van een maaltijd kan worden voorzien die afkomstig is van de totale bewerkte landbouwgrond van de Europese voedselproductiebedrijven die door Triodos Bank worden gefinancierd.

De berekeningen van de ‘impact per klant’ die in dit jaarverslag worden gebruikt, zijn gemaakt op basis van de gemiddelde spaartegoeden per klant over alle vijf de vestigingen. Deze gemiddelde tegoeden zijn vervolgens gerelateerd aan eenzelfde deel van de totale impact van Triodos Bank in een bepaalde sector. Eind 2013 waren er in totaal 517.000 klanten. Een voetbalveld is ongeveer 0,6 hectare groot.

Onze visie en activiteiten

Kredietverlening biologische landbouw en voeding

Percentage van onze kredieten aan de biologische landbouw- en voedingsector

Biologische landbouw en voeding – 5,3% van onze kredieten aan de biologische voedsel- en landbouwsector (cirkeldiagram)
  • 3,2% ann biologische landbouw
  • 2,1% aan biologische voedingsbedrijven

Financiering van biologisch voedsel per subsector

Financiering van biologisch voedsel per subsector (cirkeldiagram)

Financiering van biologische landbouw per subsector

Financiering van biologische landbouw per subsector (cirkeldiagram)

% ontleend aan gegevens op het moment van publicatie

Onze visie op biologische landbouw en voeding

Onze relatie met de grond en de aarde vereist een systemisch perspectief.

We kunnen het ons niet langer permitteren om een wereldbeeld te hanteren dat landbouwgrond ziet als het beginpunt van een grenzeloos winningsproces. In plaats daarvan moet landbouw worden bezien binnen de context van een natuurlijk systeem van voedingsstoffen, water, biodiversiteit, dierwelzijn en sociale omstandigheden.

De impact van landbouw

We hebben boeren nodig die methodes gaan toepassen die natuurlijke bronnen conserveren en recyclen. We willen een levendige en gevarieerde landbouwsector helpen creëren met meer kleinere landbouwbedrijven die nauwere banden met lokale gemeenschappen en lokale consumenten hebben.

Het respecteren van dierenwelzijn is een fundamenteel aspect van hoe we omgaan met de wereld om ons heen en een kernprincipe van biologische landbouw.

Bij biologische landbouw staan bescherming van en respect voor de natuur voorop. Daarom is het hanteren van hogere standaarden voor dierenwelzijn dan bij conventionele landbouw een van de voornaamste doelstellingen.

Het respecteren van dierenrechten komt voort uit de overtuiging dat wij mensen een verantwoordelijkheid hebben als dominerende soort op deze planeet. Voorts is er wetenschappelijk bewijs dat hogere standaarden voor dierenwelzijn bij biologische landbouw ook leiden tot gezondere producten voor mensen (denk aan minder gebruik van antibiotica). Hogere standaarden voor dierenwelzijn betekenen gezondere dieren, en positieve voordelen voor mensen die van voedsel kunnen genieten waarbij geen gebruik wordt gemaakt van kunstmatige hormonen of antibiotica.

Onze prioriteiten

We richten ons op het ondersteunen van boeren die laten zien wat de voordelen van duurzame en biologische landbouwprincipes zijn.

We willen ook meer duurzaam bebouwde grond stimuleren door kredieten te verlenen voor het omschakelen van gangbare naar biologisch bewerkte grond. Ook willen we een gezonde ontwikkeling ondersteunen van de voedselsector in brede zin door producenten, distributeurs, retailers en traiteurs van voedsel te financieren die hun betrokkenheid bij duurzaam voedsel laten zien en die aan de stijgende vraag naar biologisch voedsel voldoen.

Onze activiteiten

Bij biologische landbouw wordt geen gebruik gemaakt van kunstmatige meststoffen en pesticiden, onderkent men het belang van biodiversiteit en worden de hoogste standaarden van dierenwelzijn doorgevoerd.

Alle landbouwkredieten van Triodos Bank zijn verstrekt aan landbouwbedrijven die biologisch zijn gecertificeerd, zich in de overgangsfase bevinden naar biologische productie of duidelijk laten zien dat ze achter die principes en praktijken staan. Daarnaast financieren we detailhandel, groothandel, distributie- en cateringbedrijven die biologische voedsel-, drank- en andere producten leveren. Via de door Triodos Investment Management beheerde fondsen ondersteunen we ook biologische en fair-trade voedselproducenten in opkomende markten.

 

Biologische landbouwgrond (hectare) en aandeel totale landbouwgrond in Europa 2011

Biologische landbouwgrond (hectare) en aandeel totale landbouwgrond in Europa 2011 (wereldkaart)

Bron: FiBL

Triodos Bank financiert 29.771 hectare biologische landbouwgrond in heel Europa – het equivalent van circa 60% van de totale biologische landbouwgrond in Nederland.

Praktijkvoorbeeld

De Hühnermobil® – Innovatie ter uitbreiding van het potentieel voor de biologische pluimveehouderij

Biologisch(e) voedsel en landbouw – Praktijkvoorbeeld The Hühnermobil® (foto)

Gezamenlijke inspanning en een nieuwe manier van denken

“In ons geval heeft het krediet van Triodos Bank gefungeerd als katalysator voor ons bedrijf. Triodos Bank geloofde vanaf het begin in ons ondernemingsidee. Natuurlijk moeten we geld verdienen, evenals Triodos Bank. We behandelen elkaar met respect en werken samen op een constructieve manier. In plaats van dat we de bank als zien als ‘fremdkörper’, maakt zij deel uit van onze werkzaamheden.”

Iris Weiland, bedrijfsmanager

Als gevolg van de stijgende vraag naar biologische producten groeit de behoefte aan aandacht voor standaarden voor dierenwelzijn bij biologische landbouw echter. Schandalen komen al steeds vaker voor en brengen schade toe aan de algemene reputatie van de sector. Dit vraagt om een gezamenlijke inspanning door alle biologische stakeholders – het risico bestaat dat biologische landbouw in de voetsporen treedt van conventionele landbouw.

Verder heeft biologische landbouw altijd te kampen gehad met bepaalde inherente dilemma’s als het gaat over dierenwelzijn, bijvoorbeeld in de pluimveehouderij. Deze dilemma’s vragen om een nieuwe manier van denken en ook om de ontwikkeling van innovatieve technieken.

Ontwikkeling van een verbeterd concept

In 1990 hebben Iris Weiland, afgestudeerd in agro-engineering, en haar toenmalige echtgenoot Maximilian Weiland een landbouwbedrijf opgericht. Dit bedrijf, gevestigd in een stadje in Hessen, is gecertificeerd volgens de standaarden van Bioland, een vereniging voor biologische boeren.

In 1992 begon het echtpaar met het houden van leghennen. In korte tijd vond verzilting en vervuiling plaats als gevolg van de uitwerpselen van kippen en werd de directe omgeving van het hoenderhok besmet. Aangezien kippen de aangeboren behoefte hebben om zich beschermd te voelen, brengen scharrelkippen 80 procent van hun activiteiten door in een zone van 30 meter rondom hun ren.

De verzilte grond heeft een negatief effect op de gezondheid van de dieren, door middel van besmetting via wormen en infecties evenals diarree, waardoor ze medicijnen nodig hebben. Volgens EU-regelgeving inzake biologische landbouw mogen eieren in het geval van bepaalde medicatie gedurende een bepaalde periode niet worden verkocht. Voor een biologisch bedrijf kan dit leiden tot aanzienlijke gederfde inkomsten.

De Weilands wisten hoe ze het verziltingsprobleem moesten aanpakken: door de ren letterlijk mobiel te maken kan het gras regelmatig worden ververst als de behoefte daaraan ontstaat. Op die manier hebben de hennen altijd een verse groene ruimte waar ze kunnen scharrelen.

Maar op dat moment waren de mobiele rennen op de markt niet geschikt voor grotere pluimveestapels en konden ze ook niet in wekelijkse cycli worden verplaatst. De Weilands zijn daarop begonnen met de bouw van een verbeterde mobiele pluimvee-ren.

De kern van hun bouwconcept genaamd de Hühnermobil® is een gesloten vloerplaat, waardoor de ren in minder dan 15 minuten kan worden verplaatst. Omdat de Weilands geen bedrijf konden vinden dat pluimveerennen maakte, hebben ze in 2002 zelf het eerste prototype gebouwd en dat de volgende twee jaar verder ontwikkeld.

Met de Hühnermobil® kunnen boeren weilanden met hier en daar een fruitboom alsmede geoogst of braakliggend grasland voor de pluimveehouderij gebruiken. De mobiele ren is goed voor het dierenwelzijn en heeft, door de hoeveelheid voer die door de hennen wordt gegeten, een positief effect op de kwaliteit en de smaak van de eieren.

Zorgen voor snelle groei van het bedrijf

Met behulp van een krediet van Triodos Bank Duitsland was de onderneming in staat de Hühnermobil® in serieproductie te nemen en zo de ontwikkeling van het bedrijf te versnellen. Nu biedt de onderneming drie verschillende Hühnermobilen® aan voor tussen 225 en 1200 hennen en heeft zij onlangs een Hähnchenmobil voor hanen aangekocht.

De laatste drie jaar is het bedrijf van Iris Weiland snel gegroeid. Voor 2014 staat de productie van 160 Hühnermobilen® op stapel. Een aantal daarvan zijn reeds geëxporteerd naar Noord-Italië, Nederland, Zwitserland, Luxemburg, en Oostenrijk. Afnemers van de Hühnermobil® zijn voornamelijk biologische boeren; slechts 20% bestaat uit conventionele boeren.

Oplossing voor een centraal dilemma bij biologische landbouw

Het verstrekken van een krediet om deze ontwikkeling te versnellen zal een impact hebben die verder gaat dan de financiering die alleen Triodos Bank verstrekt aan boeren die de Hühnermobilen® aanschaffen. De vraag naar innovatieve oplossingen voor het beheer van vrije-uitloopkippen is aanzienlijk gegroeid sinds de productie van ‘legbatterij’-kippen op grond van EU-recht is verboden.

Een biologische benadering van veeteelt kan een vitale rol spelen bij de bestrijding van het groeiende probleem van resistentie tegen antibiotica, die ontstaat als gevolg van het veelvuldig gebruik van antibiotica. Het efficiënt en kosteneffectief beheren van zo’n systeem voor de pluimveehouderij vereist innovatieve nieuwe benaderingen.

Onze kredietnemer heeft een oplossing gevonden voor een centraal dilemma in de biologische landbouw en krijgt veel aandacht van de biologische sector, waardoor nieuwe kansen worden geschapen voor een sectorbrede impact in de toekomst.

Milieu

Meer in dit hoofdstuk